Uchwałą z dnia 6 grudnia 2012 r. wydaną w sprawie III CZP 76/12 Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pytanie, czy ważna jest umowa darowizny nieruchomości zawartej pomiędzy powiatem a gminą bez indywidualnej zgody rady powiatu wyrażonej w trybie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2010, Nr 102, poz. 651 ze zm.) na dokonanie czynności?

Tłem dla podjęcia przedmiotowej uchwały była odmowa dokonania czynności notarialnej polegającej na sporządzeniu umowy sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność gminy z uwagi na uprzednie nabycie nieruchomości w drodze nieważnej czynności prawnej.

 

W uzasadnieniu odmowy dokonania czynności notarialnej notariusz wskazał, iż oczywistym jest, iż organ jednostki samorządu terytorialnego władny do dokonania darowizny nie może cedować swoich uprawnień na inne organy, w szczególności na organy wykonawcze. Podniósł, iż nie budzi sporów w doktrynie i judykaturze, iż zgoda na zbycie nieruchomości w drodze darowizny stanowi przykład indywidualnego uprawnienia rady, co oznacza, iż nawet podjęcie uchwały w sprawie ustalania zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości nie zwalnia organu wykonawczego od obowiązku uzyskania zgody organu stanowiącego na dokonanie takiej czynności. Rada powiatu nie może zatem wydać generalnego upoważnienia dla zarządu powiatu upoważniającego do zbywania nieruchomości w formie darowizny, lecz przed dokonaniem darowizny zarząd musi każdorazowo uzyskać zgodę rady. Notariusz uznał, iż in casu umowa darowizny została zawarta w sposób sprzeczny z ustawą, a co za tym idzie, zgodnie z art. 58 § 1 k.c., jest nieważna.

 

W zażaleniu na odmowę dokonania czynności notarialnej zarzucono naruszenie art. 12 pkt 8 lit a ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz art. 3, 5 i 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż zgodę na dokonanie darowizny wyraził zarząd powiatu działający w oparciu o zasady zbywania nieruchomości ustanowione w formie uchwały rady powiatu podjętej na podstawie upoważnienia przewidzianego w art. 12 pkt 8 lit a ustawy o samorządzie powiatowym. Zdaniem żalącego notariusz zastosował niedopuszczalną zawężającą wykładnię powyższego przepisu.

 

Wyjaśniając budzące wątpliwości zagadnienia prawne Sąd Najwyższy stwierdził, iż do umowy darowizny nieruchomości stanowiącej własność powiatu, zawartej bez wymaganej do jej ważności zgody rady powiatu (art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), ma zastosowanie art. 103 k.c. Zgodnie z jego dyspozycją, jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta.

 

Artykuł opublikowany po raz pierwszy w dniu 12 grudnia 2012 r.