Do Sądu Najwyższego wpłynęło pytanie prawne o to, czy przepis art. 300 § 2 k.k. obejmuje swoją ochroną wyłącznie wierzytelności wynikające z obrotu gospodarczego, czy też udziela ochrony również wierzytelnościom powstałym w obrocie pozagospodarczym, zabezpieczającym interes fiskalny Państwa, w szczególności daninom publicznym i podatkom?

 

Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, kto, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, bądź usuwa znaki zajęcia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.


Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia uchwały w przedmiotowej sprawie (sygn. akt I KZP 22/12). W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż za przyjęciem, że art. 300 § 2 k.k. obejmuje ochroną roszczenia wierzycieli nie związane wyłącznie z obrotem gospodarczym, przemawiają nie tylko argumenty z zakresu wykładni  językowej, ale także systemowej  i funkcjonalnej. Gdyby bowiem uznać, że przepis art. 300 § 2 k.k. chroni jedynie takie orzeczenia, powstałaby niewytłumaczalna i niemożliwa do akceptacji luka w stosunku do stanu prawnego istniejącego pod rządami poprzednich ustaw. Analiza  uzasadnienia projektu obecnego Kodeksu karnego nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, aby taki był cel ustawodawcy (por. Nowe kodeksy karne z uzasadnieniami, Warszawa 1997, s. 209 -212).

 

Powyższe postanowienie stoi w sprzeczności z wyrokiem Sądu Apelacyjnego  we Wrocławiu z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II AKa 261/11 (LEX nr 1085916), który przyjął, iż przepis art.  300 § 2 k.k.  chroni jedynie interesy wierzycieli powstałe w  ramach wąsko rozumianego  obrotu gospodarczego.

 

Artykuł opublikowany w dniu 6 lutego 2013 r.